Home Page
  Jîyanname
  BawerÎ
  Berhem
  Mesaj
  Ehkam û Fetwa
  Wêne

   E-Mail Listing:


 
  Index  

Bi nav Xweday Mhrivan Dilovan

Di mektaba Ehl Beyt da bawer

Pirsiyar :ima em hewceyn ol in?

Bersiv:Xweday mezin di Qurana Proz da kerem dike:

فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا

Sreta Rm/30 

Ol, di istilah da pk t ji koma mearif (nasn), qann ferman in ku Xweday mezin digel Pxember (s.a.a.) bona rber seadeta civak pk anye. Ew ferman şamil s baş e:

1- Bawer, 2- Exlaq, 3- Wezfe yn kiryar

Di v pşgotin da mijar, beşa bawer ye, berya ku em mijl beyana kurt ya v beş bin em li ser pwistya ol bisekinin.

Pwistya ol

Mirov di v alema mezin da b armanc ne hatye afirandin Xweday Hekm j, ji karn b armanc vala dr munezzeh e. Dema li ayet riwayet t mze kirin miroz dibne ku armanc ji afirandina mirov hema bi destanna kemalat, fezletn nefsan, meqam dereca bilind e gehştina bi v armanca mezin, b bernameya deqq, ehkam fermann kamil gelempr pk nay, belk bona gehştina bi v meqama mezin, hewcey ehkam fermana ye, ku mafn şexs civak ya w bila b paraztin, azad rehetya w bila b temn kirin, rya tekamul bernameya bi destxistina kemalat seadet bila j ra dyar be, ku bernameyek weha digel eql ramana km a beşer pk nay, loma mirov hewceyn tvel zdeya xwe mna naskirina xaliq xwe ji r rbazn ku bi mexseda xwe digehne, haydar nebe ji tiştn ku dibe sedema dilgeş seadeta dinya axret b hay be, belk pir caran dilgeş seadeta xwe bi qezenckirina tiştn madd menfeeta dinyew dizane ji hewcetya menew ya uxrew

 xafil dibin, belk pir caran meslehet menfeetn xwe mirovn xwe, li ser mesleehetn kesn d terch dike dest xwe davje her kar.

Bel seadeta beşer di dinya axret da li dora baweryek salim emelkirin bi bername fermann Islam bi channa bernayn rojena ya jyan (şexs civak) li ser fermann dilgeşbexş ya Islam ye, loma mirov nikare pwistya ol di civak da inkar bike.

Feydeya ol

Feydeyn ol du beş e:

1-     Feydeyn ku bona mirov ji aly ferd ve heye.

2-     Feydeyn ku bona mirov ji aly civak ve heye.

Feydeyn ol seba mirov ji aly ferd ve gelek pir e pir wan ku eşkere diyar e di nav s hevok da hatye kutr kirin:

a)      Sukt aramgirtina dil.

b)      Quweta rih.

c)      Parastina şexs.

Sukt aramgirtina dil
Xweday mezin di Quran da dibje:

الَّذِينَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

Kesn ku man anne, diln wan digel branna Xud, aram digire. Er digel branna Xud dilan aram dibin. Sreta Red/28

Bel, yek ji feydeyn girng yn ol, seba her ferd ew e ku ew xwedanas bawer ji Xud re (ku heqqeta sabit tu car nay guhurandin xaliq hem mexlq kes ku hem nmeta dide) dibe, ew Xweday ku hem xr, izzet, temen jyan di dest w da ye. Bi v away dil mirov aram suknet, dilgeş, raz, qani sebr tda pk t. Bel ew kes ku Xweda p re ye hem tişt w heye. Ew kes ku bigihje Xweda, ne tirs ji tunebn ne ji byera ne j ji tiştn ku pş tn, ditirse.

Hza rih

Ol,  mirov qewyy-ul rade (li ser rada bi hz) digel fedakar bandr li ser daxwazn nefsan dike. Xweday mezin di bar binemala Imam El (a.s.) kerem dike:

يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرً * وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا * إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا

*Ew nezrn xwe pk tnin ji rojek ku nebaşya w belav bye ditirsin. * ew li ser hezkirina xwe j re j xwarin didin belengaz sw dlan. * B guman em ten ji bo Xud xwarin didin we. Em ji we ne tu bergdan dixwazin ne j tu sipas.

Bel ev sifet weha di rihek de t dtin ku bi hz bawerya w ji hza b dawya ilah ra hebe. Rih zef tu car nikare bibe xwedy ev sifetn mezin, rih bi hz girday Xweda ye ku dibje eger tav bikin dest min rast heyv j bikin dest min ep, ez dsa dev ji armanc mexseda xwe ya bilind bernadim.

Parastina şexs

Syemn feydeya ol, parastin kontrolkirina mirov ji rewş, sifet daxwazn ku mirova xirab dike tune dike, ol, mirov mumin bawerya bi xaliq mead heye, ji hem fesad, tecawuz mafn kesn d, zilm sitem dr dixe diparze.

Lewmane ol, bala mirov bi aly Xud ve dikişne di encam da dil w aram rih w j bi hz dike ew ji tiştn ne pak diparze.

Bel, mirov eger eger bi ola rast durist fam bike awa lazim e p emel bike, ew seadeta ku dixwaze bi bereketa ol digihje, ji ber ku ol bona mirov feydeyn menew madd p re heye. Ol, ji bo mirov, ewletya bo xwe hza rih sukneta dil dide ew ji psatya diparze di encam da bedena mirov salim, mal w t parastin, ji jyana w xweş dibe, nav w bi qenc dimne aqbeta w j li ser xr dibe.

Xud kerem dike: Her kes, mr an jin kar xr baş bike p re man hebe, em jyanek pak bidin w em ji kiryarn wan pirtir xr bidin wan.

Feydeyn civak ya ol

Mirovn ku bi hev ra dijn di sd, zyan, serbilind, stxar, jyan mirin da bi hev ra hevpar in trz fikr his da mna hev in, civak didamizrnin.

Civak eyn mna yek mirov e hukma yek şexs p re heye gerek s esl bingeh di civak da hebe da ku civaka salim, bi hz, serxwe bikaribe ji jyan pirtirn behre behere:

1-     Di navbera kesan da hezkirin, yekit hecdil hebe.

2-     Xwe parastin ji kesn zerer zyan didin hev.

3-     Arkarkirin yekdengbn li ser xr maf.

Ol bawer bi xaliq mead bi baştirn şikl, ew s bingehn ku li jor derbas b di civak da pk tne.

Ewiln feydeya girng a ol bona civak, pkanna wehdet a menew, birat yekit di navbera kesn civak da ye dsa raydatirn wesle bona ulfetdana dilan di navbera hev da ye.

Xweday mezin kerem dike:

وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا

Hem bi hev ra wris Xud bigirin ji hev belav nebin li ser xwe nmetn Xud bnin bra xwe, ku hn bi hev ra dijmin bn. Xweda di navbera diln we da ulfet da bi nmeta Xud hn bi hev ra bn bira. Al Imran/130

Feydeya duyem a ol bona civak ew e, ku ol ezyet, qarn dijminatya mirova bi hev ra, ji nava wan radike an j km dike. Nyeta xirab fesad ku dibe sedema b bextya kesan civak ye, tune dike. Ol, dest py nefsa ku di hundur mirov da ji bona mirov daf datne, gir dide. Ol pşya bi zor ketina nava fehşay, digire. Ol, her dem navbera mirovaty zexm dike bona w j emr dike.

Xuday mezin di Qurana Proz da kerem dike:

 إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Bi rast Yezdan fermana bi dad qencyan dayna ji bona pismam lziman, dike ewa fermana parisandina ji maştoqy ji rikhatinan ji cewrkirin dike. Evan şretan; ji we ra dike, bi rast dibe ku hn ewan şretan hildin. Sreta Nehl/90

Feydeya syem a ol bona civak ew e, ku pir mirovan dawet arkar alkar seba pkanna karn xr, dike wana ji arkar alkar bona pkanna karn xirab gonehan, nehy dike. Wana ji dijminatya bi hev ra nehy dike, wana ji ezaba dijwar a doj j dide tirsandin.

Xweday mezin weha ferm:

وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ شَدِيدُ الْعِقَاب

hn li ser qencyan li ser xwe parisandina ji gonehan arkarya hev bikin. hn li ser gonehkar cewrt arkarya hevdu nekin hn yezdanpariz bikin. Bi rat Yezdan zor şapat e. Sreta Made/2

Kurta ev e ku ol, bi qann bernameya taybet ya mirovsaza xwe, civakek damizrne ku rih w civak xra mutleq e digel bernameyek bi hz  serbilind, kesn w civak xwedy dilgeş seadet ya dinya axret dike, inşaallah.

Herweha wateya ol, me zerret feydeyn w bi kurta dyar kirin em niha werin ser gotina esl. Hate gotin ku ol xwedy s beş e mijara behs a me j beşa bawer ye. berya ku em bikevin nav behs em bala xwe bidin v mijar:

Pwst yeqna me ji usl dn (bingehn ol) re hebe. Herweha di meseleya ewil a Tewzl-ul Mesail da hatye, misilmanan gerek yeqna wan ji bingehn ol re hebe. Yan bi destxistina mearif (nasn) bawerya rast durist lazim e ten nikarin bi gotinn kes din p bawer bikin. Bi hukm aqil, bi hukm ayet n proz riwayetn muteber li ser her misilman bi destxistina man, yeqn bawer bi bingehn ol, ferz e eger di v kar da kmas bike, ew bibe sedema ezab a b daw. Lbel ew tişta ku lazim e, esl pkhatina yeqn bawer ya rast e ev mena ji her dell r pk ve j bt, kafye. Lewmane pir mirovan ku bingehn ol a xwe ji hnkirin gotarn zana, mubellix mamosteyan heta ji gotinn d bav xwe j fr bibin, ji ber ku ewlet bi gotarn wan ra heye ihtimala tunebn a derew di gotarn wan da, yeqn kirine, kifayet dike, belk nikaribin dell burhan bnin bersiva şubhan j bidin.  

ima bingehn ol, teqld nne?

Sedem ev e ku feqh mercen mezin gotine: Ch teqld, ehkama fer ya emel ye di bingehn ol de teqld nay kirin. idiaya icma j ew e, ku gotine: Emelkirin bi fermann muctehid e (li gora hineka, qeblkirina gotar yn kesn d, b dell) her end yeqn j ra nebe, l herweha ayet riwayet delalet dikin [1] ser ew ku di bingehn ol de man, nasn yeqna muteber lazim e man bi menaya ewlet, sukna qelb bawer ya batin ye. ev mena digel teqld bi dest nakeve.

Gel gotinek d, ew tişta ku mirova digihne seadeta dinya axret w ji ezab hilaket xilas dike, bawerya qelb man e. Ew tişta ku mirova ji feydeyn ol behremend dike, ten bawerya batin, yeqn ewlet ye. Ev rewş mena ji emel teqld cida ye, ten bi gotina kesek din bi dest nakeve, lewmane teqld emelkirina ferman yn mucehid an pejirandina gotar yn kesn d, b dell teebbud ye li vder ch w j tune.

Gerek bt gotin: man, frbna zann yeqnkirina bi bingehn ol ji fezletn nefsan ye. Nasn bawer bi Xweda sifetn kemalye y w, naskirina huccetn ilah navgnn feyz, frbna zann yeqnkirin ji mead vegerna bi aly Xud ra, bi hukm eql ji bi destxistina ev tiştn hate gotin hatye qaylbn lazim e.

Bawer bi Xweday Yekta

أَفِي اللّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ

Gelo di (yekatya) Xwed da şik heye ku (ew) afirenndey ezmanan erd ye. brahm/10

Zann qrar bi hebna Xweday mezin diyar eşkere ye kafir j bi w qrar kirye. Herweha Xweday pak gotye:  

وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ

bi rast tu ji wan pirsiyar bik ku, k ye xaliq tav meh ku di bin bandra w da ne? Ew bjin: Helbet! Xweda ye.L jar ka ewan a ji perestya w r difetilnin?

Lewmane Resl Xud (s.a.a.) hate hlbijartin mirova dawet tewhd yekperest kir, ne qrar bi hebna Xud.

Reha v qrar tiraf serkanya v destxistin xerze, hema ew fitret, hza derk famkirinek e ku Xweday mezin di tebet xweza ya meriv da pk anye.

فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا

(Sreta Rm/30)

Er, Xweday mezin v heqqet xistye zihn her kes  loma mirov di esl xilqet zat xwe da his dike ku ew bi xwe di dest xwe da nne belk di dest kesek da ye ew kes eew diparze, arkarya w dike, miqat raman kiryarn w ye. Ew kes li seranser chan hukm dike hem heyn bi arkarya w li pya ye.

Her hizrvanek fm bawer dike ku hem chan tabi yek sstem qann e ew di ronahya v sstem qann da ji hem zerreyn alem behremend e ji heway bna xw digire, av vedixwe, ji hşnaty dixwe, ji trjn tav behre dibe fam dike ku hem alem bi yek hzeke ji yek serkanyek pk t di bin yek irade de j t idarekirin. bi pwstya v fitret, fam derk e, ku di dema daxwaza xwe da ji w dixwaze gava dijwary da xwe penaha w dibe, dema nmet da hvdar w dibe. Rewşen dibe ku ev his derk ji zef nezan nne, loma mirov ji kjan tebeqe kom be, her dem xwe ji hem fikrn ilm, bawer adeta dr bixe xwe mewcdek ferz bike ku hema ev saet xelq bye tu kesek ne dtye tu gotinek ne bhstye, w dem li xwe li chan binhre, ew i bibne?

Ew xwe mexlqek bibne ku xwedy av, goh, fam hiş ku di kuncikek chana b daw da ew xwe peyda bike li kjan al binhre ew nihra w negihje dawya chan, ew chan gelek mezin xwe j gelek pik bibne, erd ku di bin nig w da ye gelek ecb di ezman li ser ser w ye ew gelek xerb bibne. Di chan da hereket gernek ew temaşa bike, ew bibne tav meh hil tn diin ava, şev roj bi rkpk li pey hev tn diin dema şev da ezman ji sitrkn birqn sipeh tij dibin, mehan demsalan bi dor, bi rkpk bi hesab di gernek da ne.

Mezinat taybetya afirandin a xwe dibne, bejna xwe, hest rehn beden, ecbbna qelb bna hest y ser, av, goh, sret sstema hezm, gerna xn, ldana qelb bna dest tilyan, awakya terkb a beşn beden, awakya xwarin, temnkirina madde yn lazim beden, sstema bn a zaran, nexşa hz a aqil, şehwet, xyal, wehm yn din di cism xwe da dibne b hemd xwe tiraf dike.

Bel, di v rewşa weha da mirov bi can xwe yek irade, yek rbaz, yek jyan, yek hz, yek zann, yek heyna heqq ku xwedy hem ev sifetan e bi meqama rih can e. Bi eşkere dibne ew li ser hem heyn bandr ji hem agah li ser hem hztir gernger hem y wan, dibne xwe bi hem heyna xwe girday w dibne eger i heqqeta w nikare tbigihje  bi afirandina chan sirra xilqet a xwe j nikare fam bike. Lbel ewqas dikare fam bike ku ker chan heye bi nav Xud, tdigihje ku di fitreta hem heyn da ev idrak heye hem digel heyna xwe bi w serkanya yekta girdayne hem, bi hem heyna xwe bi heyna w qrar tiraf dikin. bi xweza j li hemher mezinat ya w j xwe teslm w dikin j ra diin secd.  

    وَلِلّهِ يَسْجُدُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَظِلالُهُمبِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ

  di ezman zemn da i hene! Hem bi zor hsan sh wan j, di sibe varan da, (kurt dirj dibin) ji bona Yezdan ra secd dikin. Sreta Red/15

إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لِّأُوْلِي الألْبَابِ

Bi rast di aferandina ezman zemn da di ne wekhevbna şev royan da (di kurtay di dirjaya wan da; yek ji wan kurt dibe ya din dirj dibe) ji bona xwey hişan berate hene.

Bel, xwedy fam digel balek km his dike ku seransera chan a heyn tij ji jyan, şur, dtin bhstin ye her yek ji mexlqat bi ziman batin, digel xaliq xwe di nav raz nyaz de ye heyna w qrar dike ew tesbh teqds dike.

يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

iqa tiştn di ezman zemn da hene! Hem Yezdan serok proz servahat hekm (bi perest) paqijaya w ji kemasyan dikin. Cume/1

Li vder ye ku mirov ji xwe bala xwe bide xaliq xwe aly w ve die nikare weha nebe. Li vder ye ku di meqama bendet itaet da ji w t. Li vder ye ku her end sitemkar be, dsa bi aly Xweda dergeh w vedigere dilnizm dike. Li vder ye ku gerek batin mirova dt   gerek bi zahir wan hukm nebe, ku her i j em ne baş bin.

Li vder ye ku mirov li pey pxember w bie dixwaze rbaza bendet ubdyyet ji ziman pxember hn bibi nzk w be li hember j wezva xwe bi ch bne xwe ji muxalifeta w biparze.

Imam Sadiq (a.s.) kerem dike: Zanna hem mirova ar beş e:

1- Nasna Xweda, 2- nasna xwe, 3- nasna wezf, 4- nasna ji rderketin.

Emr Muminan El (a.s.) kerem dike: Xweday mezin pxemberan şand da ku mirova bi aly fitreta wan ve bigihne nmetn ilah bne bra wan huccet Xweda bigihne wan sirrn ilah ku di nefsa wan da veşartye, hlbijirne ayetn Xud di zemn ezman da nşan wan bidin. Nehc-ul Belaxe, paşya xutbe ya ewil.

Tewhd

Tewhd, bingeha ewil a usl dn (bingeha ol) t jimartin.

Tewhd, pk t ji bawerya ku Xweday alem yekta ye ku tde cuz sifet tune, ku hinek ji delln w em nşan bidin:

Herweha mirov bi diqet li mewcudata alem binhre dibne ku sstemek taybet di navbera celeb yn mewcudat e bi v re ku di kemm keyfyeta xilqet a wan da ixtilaf heye l hemy wan mna endamn yek beden bi hev ra, zeliqne bi qannek sabit bi sstemek wahid idare dibin.

Dyar e ku ev nizama wahid tertba taybet, xnc yekitya ker pk nay. Herweha Xweday mezin di Qurana Proz da kerem dike:

وَمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَهٍ إِذًا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ

Ilahek din bi Xweda ra nne, ku eger weha bibya bi rast her ilahek digel mexlq xwe bi alyek ve di (her yek mexlq xwe idare dikir) her yek li beranber din mezinat dikir. ( bi v sedem sstema  alem xirab dib.) Sreta Muminn/91

Bi gotinek din, byern alem a heyn eger i xwedy şikln tvel in heqqetn tvel in, l di w hal da hemy wan  peyrewn nizamek wahid her yek di zerfa hebn a xwe da rbazek taybet dimeşe bi v sedem ji fesad t paraztin. ev mijar xnc bi yektabna ker wan mumkin nne.

Xweday mezin di Quran da kerem dike:

لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا فَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ

Eger li ezman erd ilahn din xnc Xud hebna, bi rast xirab fasid dibn.) Sreta Enbya/22

Bel, bi balek km bi xwe jndaran, ya, ol, daristan, derya, zemn, ezman, tav, strkan, şev, roj, demsal salan rkpka hakim li ser van, em yeqn peyda dikin ku chana heyn bi nizama hevaheng bi heyrna mexlq, afirenendey yekta b hevta ye. Herweha bi xwe bi yektabna xwe şahidat dike. 

شَهِدَ اللّهُ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ  Al Imran/18

bi xwe, ji xwe yekitya xwe ra b mnakbna xwe diyar dike:

بِِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ  *اللَّهُ الصَّمَدُ  *لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ  *وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

Bi nav Xuday Mhrivan Dilovan

(Ey Resl me) Bje: Xweda yekta yegane ye.* Ewa Xudak wusa ne (qe tu xarin vexa-rin darxistin ji bona w ra tune ye, hem heyn hewceyn w ne.)* Nazyne qe tu kes j ewa nazandye.* ji bona w ra qe tu kes babet  tune ye.

Emr Muminan El (a.s.) ji kur xwe Imam Hesen (a.s.) ra dibje: Kur min! Bizan eger şirgek ji Xweday te ra hebya resln w  bi aly te ve bihata, şnwarn milk hza w, te bitta kiryar sifetn w, te nas bikira. Lbel ew e Xweday yekta, herweha ku xwe bi xwe tewsif kirye. Nehc-ul Belaxe, Subh Salih, paşya name ya 31-

Bel, Xaliq v chan heye yekta ye. Hekm, hzdar ku heyn, mayn, gerna alem a heyn ji w ye, tu mexlqek ji bin hza w derneketye, rehman, rehm helm e.

Tiştek badheva ne afirandye cism madde nne, b hevta b daw ye, bi hem kes tişt agah e. Hem alem di bin bandra w da ye, her dem bye ew bibe.

Edl Dad

Yek ji bingehn mezheb a şe, bawer bi edaleta Xud ye; ji ber ku dad yek sifetek kemal ye Xweda j xwedy hem sifetn kemal e ji her kmas munezzeh dr e jar tu zilm xirab di nav karn Xud da tune. iku sitem, xirab, sifet kiryarn nebaş ji nezan, b hz ji hewcet dest p dike Xweday mezin bi hem tişta zana, qadir her kar ne hewcey tu tişt e. Ji ber ku misilman gerek bawermend be, ku Xud adil e hem karn w j li ser edalet ye

Di Qurana Proz da hatye:   

شَهِدَ اللّهُ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ وَالْمَلاَئِكَةُ وَأُوْلُواْ الْعِلْمِ قَآئِمَاً بِالْقِسْطِ

Xweda bi xwe şahidat dide ku xnc w tu ilahek tune melaket xwedyn zann j şahidat didin halhale Xud bi edalet sekinye (di alem da bi edalet hukm dike). Sreta Al Imran/18

Bi kurt, bi hukm aqil ji ayet riwayet bi rewşen t karandin, ku Xweda adil e, ew tiştn ku afirandye bi rkpk, b pv li ser hesabek diyar, afirandye li seransera chan a heyn li ser tewş pvan hatye kirin. Resl Xweda (s.a.a.) kerem dike: Ezman zemn li ser edalet li pya ye.

Helbet em ji hem chan haydar nnin me hem mewcdat lkoln ne kirye karna lkoln j tu car nabe. Lbel li ser her beşa ku em ji chan haydar in diw beş da em nizam, hesab pvan tda dibnin ji vira p re em yeqn dikin ku xaliq v chan adil e.

Ji ber v yek Xweday mezin him di xilqet da him j di hesabgihana roj a qyamet da, adil e. Her tişt di ch xwe da li gora meslehet maf a mexlq da, pk t di maf tu mewcdek da sitem ne bye ew nebe ew tişta t gotin ji kmas, ne rind, zyan, ps wek van, bi lehaza miqayese ya v tiştan e digel aly dij van ji zdet, rind, sd y. Eger ne her tişt li ch xwe ye di her halet da bi wext di zerfa xwe da di hem alem da, li ch xra ten ye.

[1] Sreta Nehl/106, Hucrat/16, Bihar, c.23, r. ji 76 heya 95. 
  Index