Home Page
  Jîyanname
  BawerÎ
  Berhem
  Mesaj
  Ehkam û Fetwa
  Wêne

   E-Mail Listing:


 

Nubwet

Ji tiştn ku derbaz b diyar b ku mirov di fitret batin xwe da, li pey Xweda ye di mexseda nzkbn a w da ye. Lewmane his dike ku hewcey rber had ye. Ji aly din ve Xweda di tebeta mirovan da xerze daxwazn tvel heya li dij hev pk anye ku eger bi arkarya rber rkpk nebin eger mirovan bi xwe j di dest xwe da bin, bi xweza, xwe civak dikşnin nav fesad. Lewmane lutfa ilah j lazim dike ku bona hdayeta wana rberek teyn dike bi ch j nne Xweday Hekm Dilovan ku hewcetyn mad menew yn beşer dizane rya seadet silamet ya w nas dike ew di hal xwe da bihle. Loma rberana ku ji wan e ji her al ve xwedy selahyet e seba gihandina mesaja ilah hlbijart da ku navgn di navbera Xweda mirovan da bila be. bila heqqet mesajan ji aly Xweda bigire danezan mirova bike. 

Ji ber v yek, eyn mna riwayetn ku hatine, sed bst ar hezar pxember şandye ku ji wana pnc heb Pxembern Ullezm in xwedy şeret t nas kirin:

1-Hz. Nh (e.s.)

2-Hz. brahm (e.s.)

3-Hz. Msa (e.s.)

4-Hz. sa (e.s)

5-Hz. Muhemmed (s.e.a.) em hemy wan qebl kirye ji hem ra hurmet dikin. em wana ji hem ji her celeb goneh, şimitay xetay dr mesm dizanin.

Lewmane Hz. Muhemmed Ibn Ebdullah (s.`e.a) xatem pxemberan kamilker hem oln pşn e. ew tiştn ku di oln ber da b ji al w dihat qebl kirin. Ji aly qann rbery w ve baştirn kamiltirn qann in. me destr wezfeyn xwe ji w mirov giranqedr girtye bi wan bawer dikin mna wan p emeld dikin. Inşaallah.

Ryn naskirin a pxember

Nubweta her pxemberek gel s ve sabit qebl dibe:

1-Idiaya nubwet

2-Ji bo nubwet hebna selahyet

3-Hebna bht (mucic)

Ewil: Idiaya nubwet

Ji bo tu kesek veşart nne ku Hz. Muhemmed (s.e.a.) di sala 611- Zayn da, di wextek da ku şirk, pt perest, agir perest hwd seranser chan girtib, li Mek idiaya nubwet kir heya dawya temen a xwe, mirova dawet ol a slam kir nifşek pir j daweta w qebl kirin bn Misilman.

Duyem: Hebna selahyet ji bo nubwet

 Ew j ev e ku kesek idiaya nubwet dike, gerek xwedy hem xy sifetn baş be di hem kemalat nefsan de ji hem ummet bi fezletir, kamiltir, bilindtir ji hem sifetn xirab, xy kiryarn ne baş, bila dr be. Herweha ji bo Hz. Muhemmed (s.e.a.) bi tewatir sabit diyar e hem yar neyarn w, bi baş qala w dikin ji sfetn kemal kiyarn baş n w xweber dane ew ji xy kiryarn ne baş tiştn din yn asteng nubwet dibin, j dr dizanin.

Bi kurt, exlaq baş, sifetn ku hatye pesn dan edeba baş, herweha guhurandina ku di di alema beşeryet da bi taybet di nav milet hicaz da pk anye, ji bo nubweta w tu şik şubhe ne hştye. Dsa gotarn w di bar tewhd, sifetn Xweda, hukmn helal heram, şret yn xnc van nşan dide ku ku her yek ji bo selahyeta w bona hlbijartina nubwet a vebir kirye ji bona mirov bi nsaf ch tu şik şubh ne hştye. 

Syem: Hebna Mucize

Mirov dikare muciz di pnc cha da kurtay bike:

1-Mucizeya exlaq

2------------- kiryar

3------------- zann 

4------------- şnwara menew

5------------- şnwara wucd

Hz. Muhemmed (s.e.a.) bi baştirn şikl xwedy van taybetya b.

1- Mucza exlaq

Hz. Muhemmed (s.e.a.) di dema xortan ya xwe da bi rast emanetdarya xwe va bi tebat, berxwedan bi bexşşa xwe j gelek bi nav b. Di dilnizmy da kesek mna w tune b. Di xweş xy da b mnak b

انّك لعلي خلق عظيم

. Di lborn da tu kes mna w neb. Li hember ezyet tinazn xelk digot:

اللهم اغفر لقومي فانهم لا يعلمون

. Her dem xrxwaz, ji bo mirova dilsoj ji bo mumina j dilovan b.

بالمؤمنين رؤف رحيم. 

Rken xweşxy ji sehabya tu car km ne dikir her dem j hal wan dipirsya li cem kesek baştirn b, xrxwazya w bona misilmanan bi nav be. hjatirn kes li cem w, kesan ku arkar ihsana w ji xelk pirtir be. Di civatek rnedinişt ranedib meger bi branna Xweda. Pir caran ry xwe aly qibl ve dikir rdinişt ji bo xwe chek taybet nedikir. Bi xelk ra wusa reftar dikir ku mirov guman dikir baştirn kes li cem w, ew e. Pir qise ne dikir qisedana kesek j ne dibir heya dema ku tiştek batil bigota.Ji tu kesek ra tiştn ne baş ne digot gazinda j ne dikir. Li pey xetayn xelk ne diket. Bi feqr hejara ra rdinişt bi wan ra xwarin dixwar. Dema digehşt chek ewil silava dikir musahif dikir. Tu car ne dihşt kesek li hember w li pya bisekine. Ji hem kesan hekmtir, zanatir, tebatgertir, adiltir, egtir dilovantir b. Ji bo pr kalan bi hurmet ji bo zarokan j bi rehm b. Li xerba xwed derdiket. Heya bikariba tn tiştek ne dixwar. Dema ku wefat kir, li paş dirhem dnara ne hşt. Egtya w ewqas pir b ku Hz. El dibje: Wexta ku şer geş dib me penaha xwe dibir ba w.

Efkirin jborna w ewqas zde b ku dema Mek hate girtin, bi der Keb girt xitab ehl Mek kir ferm: Di heq min da i dibjin i guman dikin? Gotin: Em gotina xr dibjin gumana me j li ser xr ye, biray kerm, birazadey kerm, te hz bi dest xist (li ser me xwedy hukm ) her i bixwaz dikar bik.  Pişt re Hz. Muhemmed (s.e.a.) kerem kir: Ez ew tişt dibjim ku biray min Ysuf got: 

لا تثريب عليكم اليوم يغفر الله لكم و هو ارحم الراحمين

Sreta Ysuf/92.

Vca cinayet wan ef kir ji sc wan j derbas b got: Herin, ku hn ji azadbna ne.

2- Muciza ilm

Mzekirina bi kitbn ku di v bar da ne, bi dirjay xitabe şretn Hz. Muhemmed (s.e.a.) kerem kirine, bi diyar hatye qeyd kirin.

4-Muciza kiryar

Gerek b gotin emel reftarn Hz. Muhemmed (s.e.a.) ji weladeta w heya dema wefat a w teva mucize ye. Bi fikrek kurt di barey ch jyan xelk Hicaz rewşa wan I taybet mirovn w dem, mucizebna emel yn w sabit eşkera dibe.

Di nav bst sala da bi hem asteng pirsgirka, ar karn mezin bingeh pk an ku er yek ji wan bi şiklek nornal bi salan j ra wext lazim e, da ku li derva b dtin. Ew ar kar pk tn ji:

1- Li bervajya ol n ku w dem hebn, olek n lah damizrand mirava dawet ol a xwe kir ku heya niha tesra w di dil bi sed milyona mirovan da heye. Şopevan kirina milet hsan e l bandr kirina diln mirova b şert şurt ewana ji dil can xistina bin fermana karek gelek dijwar e, ew j miletek muteesib nezan.

2- Ji qebleyn tvel ku dijmin xnxwazn hev bn her dem pta agir şer di navbera wan da bilind dib, yek miletek ku di navbera wan da birat, wekhev, azad yektya bi menaya rast durist pk an. pişt end sal ji geln tvel n mixtelif ummetek bi nav ummeta Muhemmed (s.e.a.) damizrand heya ro herweha mayye roj bi roj j zdetir dibe.

3- Di navbera wan qebln tvel da ku her yek ji wan bona xwe serokek heb her qebile bi ser xwe b wusa j adet kiribn ji ber da hikmeta merkez ya wan tune b gerek dewletek damizrne ku hikmeta wan li ser xma azad, serbestya tam b ji aly hz, nifz karn ve gehşt chek ku pişt qirnek yegane dewlet a 'alem hikmeta bi ten ya chan b. Hz. Muhemmed (s.e.a.) di rojek da şeş heb name ji bo padşahn zeman xwe nivişt hemy wana dawet slam kir. Padşahn ku xwe li ser ser hz quwet didtin ereba tu tiştek ne dijmartin. Dema name ya Hz. Muhemmed (s.e.a.) gehşt dest şah ran xwend, ku nav Hz. Muhemmed (s.e.a.) pşya nav şah hatib nivsandin, gelek pir hrs ket ferman da fermandarn xwe ku herin Medn Hz. Muhemmed (s.e.a.) bila bigirin bnin cem w. Bel, ewan fikr dikirin ku ereba hema ew ereb in ku li beranber leşker pik hebeş ew tu hereketek nşan nedin ew bajar Mek, mal war xwe bihlin penaha xwe bibin nav yan. L nikaribn fam bikiran ku ewan xwedy rberek lah kitbeka ezman ne d ew erebn ber nnin.

4- Di nav bst s sala da qann destra pk an ku hem meslehet daxwazn mirova bersiv bide heya ro heya roja qyamet ew hebe ew emelkirina bi wan bibe sedema seadeta dinya axret a beşer e. ew tu car kevn b feyd nebe.

حلال محمد حلال ابداً الى يوم القيامة, و حرامه حرام ابداً الى يوم القيمة  

(Usla Kaf, c.1, r.58, h.19) ev qann herweha zind b daw ye.

4- Muciza b daw ya w Qurana Proz e

Mucza b daw ya w Qurana Proz e ku seneda vebir muciza b daw ya Hz. Muhemmed (s.e.a.). Qurana ku di nav bst s sala da li ser Hz. Muhemmed (s.e.a.) nazil b ji w zeman heya niha di civakn curbecur a beşer da ji aly mixtelif da ch balkş bye ecbmayna zanayan j zdetir kirye. Herweha di dirjaya qirna da hz meqama dilind a xwe parastye ji her tehrf, guhurandin, kmas zdebn hatye parastin. Bi sedan tefsr kitb di barey lefz heqqetn w da hatye nivsn Xweday mezin j diparze kerem kirye:

انّا نحن نزّلنا الذكر و انّا له لحافظون Sreta Hicr/9.

5- din j, ji mucizn Hz. Muhemmed (s.e.a.) Ehl Beyt a w ya pak e

Herweha ten meqama bilind a nubwet dikare ke imamn mesm bide civaka beşer. Mirov bi insaf ku bi zann li jyan, gotar kiryarn Ehl Beyt mze bike ew iqrar bike ku her yek ji wan, mna Qurana Kerm, mucize delln cuda ji bo nubweta Hz. Muhemmed (s.e.a.). Wusa ku eger b ferzkirin tu dellek xnc hebna Ehl Beyt, ji bo nubweta Hz. Muhemmed (s.e.a.) di dest da nebya, hema ten ev bes b. Ger diyarkirina v muciz li dervey v nivsok ye. Bi taybet ez j piktir im ji w ku bikaribim park ji v rasty diyar bikim nşan bidim.

Imamet

din j, ji binjgeha bawerya ku taybet rkevan yn Ehl Beyt ne, mijara imamet e.

Ji ew ku di behsa nubwet da derbas b, diyar b ku hebna imam bona ol civak mna hebna pxember e. Herweha ku teyna pxember gerek ji aly Xud ve be, teyna imam xelf pxember j ku parzer beyanger ol e, gerek ji aly Xud ve be. Xelk nikarin heq wan j tune ji bo pxember xelfe teyn bikin. Ji karn mirova nne ku bona beyana hukm yn lah şeret a nebew kesek teyn bikin. delln w pir in ku em şany hineka bikin:

1- Herweha hate şankirin merteba imamet mna merteba nubwet talya tilwa w ye. Ji ber v yek me her della ku ji bo luzma şandin a risl an, ji bo luzma teyna imam j tnin. Bi kurt imamet j hema bi wan della sabit dibe.

2- Ji bona her kes eşkera ye ku heyna imam ji bo ol, Quran ummet gelek mesleheta garant dike her celeb fesad j vala ye. jar bi lazimya edl lutf ji Xweday Hekm ra teyna w vebir lazim e. Lewra di teyn ne kirin w da gel ji nav yna meslehetn ol mirova, fesad dibe zehmetn Resl Xud (s.e.a.), ol, şeret, Quran teva t ji brkirin tune dibin ev j şkandina daxwaz armanc ye. şikandina daxwaz armannc ji Xweda bi ch nne mehal e j.

3- Herweha ku di delln imamet da hate gotin, imam gerek mesm xwedy hem fezletn nsan be ji hem psatyn nefsan dr be bi hem tiştn ku ji bo ummet lazim e zana be, bikaribe bersivdar hem şubha be, bi kurt gerek ji hem al ve kamil be; ji ber ku pir van tiştan ji tiştn batin ye kesek din ji xnc Xweday mezin vana bandr ne kirye; loma teynkirina kesek weha ji karina beşer li derve ye,

(أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَ تَهُ)

Sreta Enam/124 xelk j tu car hza teyna w bi wan ra tune mef tkilbn j bi wan ra tune. Herweha  Xweday mezin kerem kirye:

(وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ مَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَة ُ).

Yan: Xweday te i biv, ew diaferne ew hildibijirne, ji bona wan bi xweber j qe tu hilbijartin tune ye Sreta Qisas/68. Ji ber v yek hilbajartina imam xelf pxember di dest Xweda ye da di dest xelk da j tu tiştek tune. Lewmane em şiyan bawer dikin ku bi hilbijartin destra Xweday mezin ji aly Hz. Resl Ekrem (s.e.a.) ve danzdeh imamn mesm bona rber imamet hatine hilbijartin Pxember (s.e.a.) wana bi nav xussyetn wan ji bo xelk ra dane nasandin.

Imam ewil

Resl Ekrem (s.e.a.) di ewln civaka xwe da ku daweta xwe eşkera kir xelk dawet slam kir, imam chgir xwe j beyan kir ji bo xelk da nasandin.

Pxember Ekrem (s.e.a.) heya sala sis ya bset veşart xelk dawet slam kir. Da ku ev ayeta proz

(وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ sreta Şera/214)

nazil b. Pxember (s.'e.a.), lzimn w qas il kes bn dawet kir, pişt xwarin kerem kir: Gel zarn Ebdulmutelib! Sond dixum ji Xud ra, tu ciwanek di nav ereb da nas nakim ku ji bona qewm xwe tiştek tir ji ew tişta ku min anye. Ez ji bo we xra dinya axret anye (

انَي جئتكم بخير الدنيا و الاخره

( Xweday mezin destr daye min ku we dawet v ol kim. Ji we k ji bo min di v kar de ew arkar bike da ku bila bibe bira, wes şngir min? Ji kesn hazir bn kesek qebl nekir xnc El ku ji hem piktir b rab got: Ey Pxember Xud! Ez di v r da yar yawer te me.

Pxember (s.e.a.) dest xwe avt sty El (e.s.) kerem kir: Ev bira, wes şngir min di navbera we da ye. Gotin w seh bikin fermann w j bi ch bnin.

(

انَ هذا خليفتي فيكم فاسمعوا له و اطيعوه

Şn ji ch rabn di halek da kenyn bi tinaz li ry b ji Eb Talib ra digotin: Ew destra bide te ku tu j goh bide ferman kur xwe itaet w k.

Ev byer komek pir ji zanayn Ehl Sunet, mna Ibn Herr, Ibn Eb Hatem, Ibn Merdye, Eb Nem, Beyheq, Seleb, Teber, Ibn Esr, Ebulfida kesn din j neql kirine. (Ji bo lkoln dikarin li kitbn el-Mureceat, Ihqaq-ul Heq, cilda 4- binhrin)

Ji v byer diyar dibe ku daweta nubwet imamet bi hev ra li rex hev ch girtine. Diyar dibe ku diqeta ku Pxember (s.e.a.) ji bo nubwet qeblkirina w heb ji bo imamet j heb. Diyar dibe qeblkirina nubwet b qeblkirina imamet armanc daxwaz slam Pxember (s.e.a.) nne.

Pişt ev byer Pxember Ekrem (s.e.a.) di firsend, babetn tvel beyann curbecur da imameta Hz. Emr (e.s.) ji bo xelk digot di v bar da ayet j nazil bne da ku Pxember Ekrem di sala 10- da hicret Mekk kir hecc bi ch an ev bi paşna bi paşna sala temen Pxember (s.e.a.) ra b. Loma j ra Heccet  ul-Wida t gotin. kesn ku bi Pxember (s.e.a.) ra bn qas sed bst hezar t texmn kirin.

Byera Xedr Xum

Pişt xilasbna hecc Pxember Ekrem (s.e.a.) ji bo yna Medn bi r ve ketin. Gava ku nzk xedr xum hat, Cibrl Emn nazil b ji bo Hz. Muhemmed (s.e.a.) fermana sekinn li vder re an. Ji aly Pxember (s.e.a.) ve j fermana rawestn ji bo sehabya hate dayn. Karwanyan ji sekinandina carek li v hla germ a b av b gya heyir man gotin: vebir ji aly Xweda fermaneke girng hatye! Di v gav da ev ayeta han nazil b:

 يا ايّها الرسول بلّغ ما انزل اليك من ربّك و ان لم تفعل فما بلّغت رسالته و الله يعصمك من الناس انّ الله لا يهدى القوم الكافرين

Ey Pxember ew tişta ku ji aly rebb te ji te ra nazil bye, teblx ke. eger tu v kar nek, te risalata w bi ch ne anye! Xweda te ji (xetera ihtilya) xelk diparze. Xweda koma kafiran j hidayet nake Sreta Made/67.

Muezin, xelk ji bo nimja nvroy bang da. Pişt nimja nvroy Pxember (s.e.a.) xelk teva ji bo bhtina mesaja lah gaz kir. Minberek ji palann hştira kirin Resl Xweda (s.e.a.) j derket ser minber. Pişt hemd sipas ji bo Xweda, ji xelk ra got: Ez di nz de ji navbera herim. Ez berpirsiyar im hn j berpirsiyar in (da ku kerem kir) niha binhrin bi v du tiştn giranbiha ku di navbera we da yadgar dihlim ka hn bi wana i bikin!

Kesek ji navbera sehabya got: Kjan du tiştn giranbiha, ya Reslallah?

Hz. Muhemmed (s.e.a.) ferm: Giranbihaya ewil, kitba Xweda ku alyek w di dest Xwed da ye aly din j di dest we da ye. Dev j bernedin da ku rya xwe wunda nekin. L duyemn yadgara giranbiha ya min, binemala min e. Xweday Letf Xebr xeber da min, ku ev du tişt tu car ji hev naqetin; da ku di bihişt da bigihjin bal hev. Bi pşya van her du tişta  nekevin ku ew hn helaq bibin.

Xelk mze kir ku Pxember (s.e.a.) li derdor xwe nihr awa ku av w bi El (a.s.) ket xwar b bi dest El (e.s.) girt bilind kir. Wusa ku heya siptya bin piengn wan hate dtin. xelk teva w dtin nas kirin. Li vder Hz. Muhemmed (s.e.a.) bi deng bilind ferm: K, ji hemy xelk nisbet bi misilmana ji wan bi xwe layqtir e? Gotin: Xweda Pxember w zanatir in. Pxember (s.e.a.) ferm: Xweda mewla rber min e ez mewla rber muminana me (paş ferm)

ف من كنت مولاه فعلي مولاه

 jar her kesek ez mewla rber w me El j mewla rber w ye. V gotin s an ar cara got. Pişt re got:

"اللهمّ والٍ من والاه  و عاد من عاداه و احبّ من احبّه و ابغض من ابغضه واصر من نصره و اخذل من خذله وادر الحقّ معه حيث ما دار"

Xwedayo! Ji dostn w hez bike, bi dijmin w ra j dijmint ke. J hez ke her kesek ku ji ew haz dike, dijminat bike bi kesek ra ku dijmin w ye, arkar bike bi kesek ra ku arkarya w dike, kesn ku arkarya w nekin arkarya wan neke, bila heq bi w ra be ew ji heqy cida neke.

Xutba Hz. Muhemmed (s.e.a.) ku kurteyek j neql kir- xilas b di v gav da j ev ayeta han nazil b: 

الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا

Min ro ola we kamil kir nmet xwe li ser we j temam kir slam bi inwana ola (b daw) ji bona we ra qebl kir Sreta Made/3.

Di v gav da deng şah ji ser xelk rab hatin Emr Mumina tebrk kirin. Ebbekr Omer j li hizra xelk Emr Mumina tebrk kirin gotin:

بخٍّ بخٍّ لك يا ابن أبى طالب اصبحت و امسيت مولاى و مولا كلّ مؤمن و مؤمنة

Proz be, proz be ey kur Eb Talib! Tu by mewla rber min, ham mr jinn bawerdar.

Er ev b kurtayek ji byera Xedr Xum ku xnc zanayn Şi komek pir ji zanayn Ehl Sunet j ev nbyer di kitbn xwe da anne neql kirine. Ji bo nimne em navn hineka ji wan bnin.

Hafiz Eb Sed Secistan, Eb Nem sfehan, Ebulhesen Wahid Nşabr, Ibn Esakir Şafi, Fexr Raz, Ibn Sebax Malik, Celaleddn Suyt, Als, Qundz, Bedruddn Henef, Şx Muhemmed Ebdh Misr yn din. (Ji bo lkolna pirtir li kitba El-Xedra Ellamey Emn bila b nhirtin.)

Navn prozn Imamn Pak n din pk tn ji:

2- Hz. Imam Hesen Mucteba (e.s.)

3- Hz. Imam Huseyn (e.s.)

4- Hz. Imam El Ibn Huseyn (e.s.)

5- Hz. Imam Muhemmed Baqir (e.s.)

6- Hz. Imam Cefer Sadiq (e.s.)

7- Hz. Imam Msa Ibn Cefer (e.s.)

8- Hz. Imam El Ibn Msa er-Riza (e.s.)

9- Hz. Imam Muhemmed Ibn El el-Cewad (e.s.)

10- Hz. Imam El Ibn Muhemmed el-Had (e.s.)

11- Hz. Imam Hesen Inb El el-Esker (e.s.)

12- Hz. Imam Huccet Ibn Hesen el-Mehd (e.s.), ku Imam danzdehem h niha j dij l ji ber ava veşartye. Ew rojek bi fermana Xweday Qadir were hikmeta edl a chany damizrne ew dinyay bi edl dad tij ke. Inşaallah.

Lazim e ku gerek em bjin, em şiyan herweha bawerdar in ku Hz. Fatime (s.e.) kea giranqedr a Resl Xweda (s.e.a.), bermalya Emr Mumina El (e.s.), dya imaman, tewere mhwera imamet welayet bye, serwer seyyideya jinn her du chana ye. Ew ji bo hem mirova bye nimne di hem deman da. Yek ji mesmana ye ku gotar reftar w heccet e.

Razbna w, razbna Xweda Pxember w ye. Xezeba w, xezeba Xweda Pxember w ye.

Ewn ku me zikr kir Ehl Beyt Itreta Resl Xweda ne ku xwedy sifetn w ne. Resl Xweda (s.e.a.) bi caran di bar wan da şreta dikir wana bi Quran ra zikr dikir ji xelk ra digot: Ez di navbera we da du tiştn giran hja dihlim. Kitba Xweda Itret Ehl Beyt a min e. Dema ku hn bi wan her du bigrin tu car r wunda nabin.

انّى مخلّف فيكم الثقلين: كتاب الله و عترتي اهل بيتى لن تضلّوا ما تمسّكتم بهما

(Bihar ul-Enwar, cild 5, rpel 68, heds 1.)

Xweday Teala du berpirsiyary girng gelek giran xistye sty wana:

1- Hidayet rberya ol ya mirova, Ji bo mirova nasandina zann, exlaq qannn ol dinya ji metna Quran Suneta Resl Xwda ilhamn ku ji aly Xweda ve ye.

2- Rberya syas darekirina civak bi channa deqq a ehkam pwstyn hikmet a slam bi hem but xwe va.

Riwayetn ku di bar Hz. Imam Mehd (e.s.) da ne

Li vder minasib e ku naveroka riwayetn ku ji Şe Ehl Sunet di bar Imam Mehd (e.s.) da riweyet kirine em zikr bikin:

1- Riwayetn ku dibjin imaman danzdeh kes in ewil wan El ye paşy wan j Mehd ye. 91 heds.

2- Riwayetn ku dibjin Mehd ji binemala Pxember (s.e.a.) e. 389 heds.

3- Riwayetn ku dibjin Mehd ji rta Imam El (e.s.) e. 214 heds.

4- Riwayetn ku dibjin Mehd ji zarn Hz. Fatime Zehra ne. 192 heds.

5- Riwayetn ku dibjin Mehd nehemn kur ji zarn Imam Huseyn (e.s.) e. 148 heds.

6- Riwayetn ku dibjin Mehd ji zarn Imam Seccad in. 185 heds.

7- Riwayetn ku dibjin Mehd kur Imam Hesen Esker ye. 148 heds.

8- Riwayetn ku dibjin Mehd imam danzdehem paşn e. 136 heds.

9- Riwayetn ku di bar welayete Imam Mehd da hatine.214 heds.

10- Riwayetn ku di bar dirjya temen Imam Mehd da hatine. 318 heds.

11- Riwayetn ku di bar xeybeta dirj a Imam Mehd da ne.91 heds.

12- Riwayetn ku mizginya hatina Imam Mehd didin. 658 heds.

13- Riwayetn ku dibjin Mehd bi xwe ew dinyay bi edl dad tij bike. 123 heds.

14- Riwayetn ku dibjin slam ew bi wesla w chan teva bigire. 47 heds.

Hemy van dike 2953 heds ku hatye riwayet kirin. (Mehdy Mewd, rpel 5.)

Mead

din j ji bingehn bawer ku hem kitb oln lah qebl kirine, vegerna rih beden bi alema axret e. Yan jyana mirov bi sedema mirin naqede belk paş v chan, chanek din j heye ku mirov li wder beranberya emel kiryarn xwe ew bibne.

Xweday mezin di Qurana Proz da kerem dike:

يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ  * فمَنْ يَعمَل مِثقَالَ ذَرَّةِ خَيْراً يَرَهُ *  وَمَن يَعمَل مِثقَالَ ذَرَّةِ شَرّاً يَرَهُ 

Di w roj da xelk bi şiklek deste deste (ji goran) derdivin da ku bila kiryarn wan bi wan bidin nşandan. * Vca her kesek qas zereyek kar xr bike, ew w bibne. * her kesek j qas zereyek kar xirab kiribe, ew w bibne.

Bel, ten tişta ku nefsa moriva ji xirab, b hedd, tecawuz ji xwarina maf kesn din diparze, bawerya ji mead ra ye. Ten tişta ku pşya mirova ji şehwet, fuhş psaty digire, pejirandina roja hesab cezaya ye. Ten parzer xef ku di eşkerat veşarty da miqat emel kiryar mirova dibe ten ew bawerya bi roja ceza ch mikafat ye. Di Quran da di her ch de ku qala man mumin t kirin, bingeha man li ser tu tişt (bawer bi mebde mead) hatye avakirin pişt ra pwstyn v man ku teqwa emel salih e t brann.

Herweha bawer bi mead lazimya bawer bi mebde (destpka xilqet) ye. her kesek ku mebde itiraf qrar bike, bi mead bawer kirye. Lewmane li gora v esas oln lah teva hem kesn ku pewrew yek ji pxemberan e, mead qebl kirine.

Delln eql neql ji ayet riwayetn mutewatir zerretn ol li ser isbata mead sekinye. Her kesek Xweda qebl bike, mead yan heşr, hesab, xr, ceza, bihişt doj  qebl kirye. Herweha hate şan kirin ayet riwayetn ku mana ji Xud ra lazim dizane, ji bo mead j dizane. Loma bawer bi mebde bawer bi mead bi hev ra li ser bingehek j daye rniştandin.

Ji ber v yek ew dell burhann ku me mecbr kirye ji bo qeblkirina ar bingehn ol, bi şiklek vebir me ji bo qeblkirina mead j mecbr dike. em bi hukma wan dell burhana bawerdar roja qyamet dibin ew eyn mna hikmet edaleta Xweda j dizanin.